آشنایی با هنرمندان صنایع دستی: احمد فیناسیان

اصفهان از شهرهای صاحب‌سبک در زمینه هنر قلم‌زنی است و شاگردان برجسته زیادی را در دامان خود پرورده است. یکی از این هنرمندان بزرگ، استاد احمد فیناسیان است که علاوه بر مهارت فوق‌العاده خود توانسته با سبک خاص و منحصر‌به‌فردش در میان سایر اساتید معاصر این حرفه بدرخشد. این استاد برجسته، از پیشکسوتان هنر سنتی قلم‌زنی است که نشان درجه یک هنری را به خود اختصاص داده است. در ادامه، جزئیات بیشتری درباره زندگی استاد و آثار او آورده‌ایم و از شما دعوت می‌کنیم که تا پایان این مقاله همراه ما باشید.

آشنایی با احمد فیناسیان

استاد فیناسیان در سال ۱۳۱۶ شمسی در خانواده‌ای هنردوست در شهر اصفهان دیده به جهان گشود. این استاد زبر‌دست، کوچک‌ترین فرزند خانواده بود و پیش از او، چهار برادر بزرگترش نزد استاد محمود فرشی‌زاده، به یادگیری هنر قلم‌زنی مشغول بودند. احمد فیناسیان در سن ۸ سالگی افتخار شاگردی استاد فرشی‌زاده را پیدا کرد و طی ۱۷ سال، تمام زیر و بم‌های این هنر ظریف را نزد استاد فرشی‌زاده آموخت.

پس از آن، استاد فیناسیان در سنین جوانی روانه تهران شد و به مدت ۶ سال در محضر استاد احمد شکوهی کارآموزی کرد و به مهارت قابل‌توجهی در زمینه هنر قلم‌زنی رسید. احمد فیناسیان در طول سال‌های زندگی، افتخار شاگردی اساتید برجسته‌ای را داشت. وی در سال ۱۳۴۴ شمسی در سن ۲۸ سالگی ازدواج کرد که حاصل این ازدواج، یک پسر و سه دختر است. از میان فرزندان استاد، کوچک‌ترین دختر او عاشق هنر قلم‌زنی است و زیر نظر پدر راه او را ادامه می‌دهد.

مختصری درباره هنر احمد فیناسیان

استاد فیناسیان از سال ۱۳۴۶ به توصیه و تشویق استاد دهنوی، به استخدام کارگاه‌های هنری سازمان میراث فرهنگی درآمد. از این زمان تا سال ۱۳۵۳، استاد فیناسیان مشغول کار در کنار هنرمندان دیگر بود و زیر نظر مرحوم استاد دهنوی، به ساخت ظروف فلزی و اجرای طرح‌های استاد دهنوی می‌پرداخت.

اما از سال ۱۳۵۳ شمسی به بعد، طرح‌های استاد فیناسیان حال و هوای دیگری به خود گرفت و ایشان به اجرای کارهای فردی روی آوردند. کارهایی که در آن‌ها، سبک هنری مستقل و هویت فردی ایشان نمایان شد.

فعالیت های حرفه ای و آثار استاد احمد فیناسیان

استاد فیناسیان از سال ۱۳۴۵ شمسی به استخدام رسمی سازمان میراث فرهنگی درآمد و در سال ۱۳۷۳ شمسی به سمت سرپرستی کارگاه قلم‌زنی سازمان میراث فرهنگی منصوب شد و تا زمان بازنشستگی در سال ۱۳۷۹ شمسی، همچنان این سمت را بر عهده داشت. علاوه بر این، ایشان از سال ۱۳۶۲ شمسی، به تدریس در دانشگاه‌ سوره و دانشگاه میراث فرهنگی و گردشگری پرداخت و در زمینه هنر نفیس قلم‌زنی، شاگران برجسته و توانایی تربیت کرد.

همچنین استاد فیناسیان، در طول سال‌های تدریس و اجرای فعالیت‌های هنری، در نمایشگاه‌های بسیاری شرکت کرده و آثار نفیس خود را به معرض نمایش عموم درآورده است. از جمله نمایشگاه‌های داخلی می‌توان به نمایشگاه قرآن و نمایشگاه صنایع دستی و هنرهای سنتی اصفهان اشاره کرد. البته حضور استاد فیناسیان در نمایشگاه‌های خارج از کشور هم قابل‌توجه است و ایشان در نمایشگاه‌های بسیاری در کشورهایی مانند انگلستان، مراکش، اسپانیا، آمریکای لاتین و… هم شرکت کرده و آثار ارزشمند او مورد استقبال هنردوستان زیادی از نقاط مختلف جهان قرار گرفته است.

یکی از آثار فاخر استاد، جام پایه‌دار دو پوست مسی است که آن را با آیة‌الکرسی در قالب خط زیبای نستعلیق و جنس نقره، زینت داده است. گلدان برنجی با طرح و نقش سلجوقی و تابلوی ملائکه با نماد جمهوری اسلامی هم از دیگر آثار تکرارنشدنی و خاص استاد هستند. علاوه بر این‌ها، استاد فیناسیان، آثار ارزشمند فراوان دیگری هم دارند که در ادامه، به برخی از آن‌ها اشاره می‌کنیم:

• لوستر باجار ۱۱۰ شاخه به نام مبارک حضرت علی(ع) با نقش و کتیبه یاعلی؛ این اثر برای قرار گرفتن در صحن مطهر حضرت رضا (ع) کار شده است.
• تابلوی چهارده معصوم (ع) از جنس نقره و برنج که در دفتر مقام معظم رهبری قرار دارد.
• تابلوی «بسم الله الرحمن الرحیم» که بر سر در تالار آینه کاخ گلستان قرار گرفته است.
• جعبه قرآن برنجی با خط نسخ

آثار نفیس استاد احمد فیناسیان در موزه هنرهای ملی ایران، موزه چهل ستون اصفهان و موزه میراث فرهنگی نگهداری می‌شود.

این روزها استاد دوران کهنسالی خود را می‌گذراند و کهولت سن او باعث شده که نتواند مثل گذشته، چکش به دست گرفته و قلم‌زنی کند، با‌این‌حال، تواضع و فروتنی استاد و خوش‌خلقی و خوش‌رویی او همچنان بر قوت خود باقی است.

استاد درباره خود چنین می‌گوید: «خودم را استاد قلم زنی نمی‌دانم و این مردم هستند که تشخیص می‌دهند چه کسی استاد است یا نه. هنرمند هرگز به پول نمی‌اندیشد حتی اگر نیازمند هم باشد. هنرمند درگیر خلاقیت، آفرینش و حرکت است. همیشه به کم قانع هستم. خانه ساده‌ای دارم. هرگز خودم را به پول نفروختم. کارهایم در موزه‌ها هستند و این یعنی به دست آوردن آنچه از زندگی می‌خواستم. این باعث افتخارم است. من زندگی خوبی داشته‌ام. با عشق به کارم زنده بودم و هستم و تا دست‌هایم تکان بخورند کار می‌کنم.»

سخن آخر

هلیاباکس فروشگاه اینترنتی و همچنین فروشگاه حضوری و نمایشگاهی از صنایع دستی ایران است. که انواع صنایع دستی از جمله: فیروزه‌کوبی، مس الماس‌تراش، خاتم‌کاری، میناکاری و مس و پرداز را عرضه می‌کند. تمامی این محصولات به همراه جعبه‌هایی با طراحی اختصاصی و لوکس (از جنس چرم و گالینگور) مناسب هدیه موجود است. نظر و پیشنهاد خود را با ما در میان بگذارید.